Idealne życie w idealnym świecie - w pułapce perfekcjonizmu

Atrakcyjna kobietaCzujesz presję przygotowania najlepszych uroczystości, idealnie posprzątanego domu i posiadania rodziny jak z obrazka? Do tego wysokie wykształcenie i figura jak z okładki. Cały Ty. Ale czy rzeczywiście to Ty?

Kim jest perfekcjonista

Jak dobrze opisać perfekcjonistę? To osoba, która prezentuje sobą postawę, wyrażającą się w dbałości o jak najlepsze wykonywanie powierzonych zadań i czynności. Nierzadko poświęca na ich wykonanie wiele więcej czasu, niż inni, jednocześnie nie dając sobie prawa do popełnienia błędu.

Zdarza się, że bycie perfekcjonistą jest cenione w pracy i w życiu prywatnym, kiedy potrzebna jest osoba w stu procentach skupiona na zadaniu, bądź w sytuacjach, gdzie popełnienie błędu może być okupione dużymi konsekwencjami.

Mężczyzna w pracy przy komputerze

Jednak dbałość o idealne wykonanie zadań ma swoje granice. Kiedy zostają przekroczone, perfekcjonista staje się więźniem własnego życia i za kreowanie idealnego wizerunku ponosi wysoką cenę. W takim wypadku pomóc może nie tylko uświadomienie sobie problemu ale i psycholog bądź terapeuta, który podczas konsultacji, pomoże poznać przyczynę takiego zachowania.

Ciemna strona idealnego życia

Osoby, które zmagają się z perfekcjonizmem, dobrze znają cenę, jaką płacą za bycie "idealnymi". Niestety, współczesna pogoń za wzorcami dostępnymi w internecie, nie pomaga w budowaniu pełnego akceptacji i zrozumienia obrazu samego siebie. Na instagramie, facebooku czy innych portalach społecznościowych, możemy znaleźć "potwierdzenia" tego, jak bardzo otaczający nas ludzie żyją w perfekcyjnym świecie. Pyszne i estetycznie podane potrawy, dom czy mieszkanie zaaranżowane zgodnie z najnowszymi trendami, w którym oczywiście panuje wzorcowy porządek. W tle posłusznie bawiące się, dobrze ubrane i starannie uczesane dzieci i ich wysportowani, inteligentni i wypoczęci rodzice. A kiedy brakuje im energii, wybierają się na wczasy w cudowne miejsce i wszystkie problemy mijają. Nowa energia pozwala im żyć jeszcze lepiej.

Rodzinne robienie zdjęć

Presję perfekcjonizmu odczuwa każdy z nas. Matki, które niedawno urodziły dziecko, powinny jak najszybciej powrócić do formy po porodzie, dbając jednocześnie o harmonię w domu i zadowolenie dzieci oraz męża. Mąż, po pełnym sukcesów dniu w pracy, radośnie wraca do domu i pomaga żonie zorganizować jakąś wyjątkową rozrywkę na wieczór, nie zapominając po drodze kupić dużego bukietu kwiatów. W tle pojawiają się troskliwi i dostępni dziadkowie, gotowi pomóc w każdej sytuacji i szanujący wybory młodego pokolenia.

Tak niestety nie wygląda życie. Zdarza się jednak, że tak powinno wyglądać zdaniem perfekcjonisty i dokłada on wszelkich starań, aby tak właśnie się stało. Wysoko postawiona porzeczka, pozwala nam zmierzyć się z własnymi słabościami i ambitnie sięgać po realizację kolejnych celów. Istotne jest jednak postawienie jej w zasięgu naszego wzroku, w innym przypadku dostarcza nie mobilizacji ale złości, smutku i rozczarowania.

Czy to już dewiacja

Nadmierny perfekcjonizm, psychologowie określają mianem dewiacji. Po czym poznać, że nasz perfekcjonizm "wymknął się spod kontroli"? Najczęściej dzieje się to wtedy, kiedy uświadamiamy sobie, że nasze życie nie przynosi nam oczekiwanej radości i satysfakcji z wykonanych zadań, bo wszystko co robimy, to wciąż za mało.

Dobrostan czy depresja

Zdrowy perfekcjonizm, opierający się na ciężkiej pracy, ambitnym wyznaczaniu sobie nowych celów i ciągłej potrzebie rozwijania się i dawania z siebie więcej, prowadzi do satysfakcji, zadowolenia z siebie i zwiększa poczucie kontroli. Dzięki aktywnemu działaniu, człowiek zyskuje poczucie sprawczości. Przyszłość wydaje się bezpieczniejsza i bardziej komfortowa, nawet kiedy na co dzień napotykamy różnej natury problemy.

Kiedy nasz perfekcjonizm przybiera niekorzystną dla nas formę, stawiane przez nas samych wymagania się zbyt wysokie i najczęściej niemożliwe do sprostania. Sami sobie staramy się udowodnić, że stać nas na jeszcze więcej. Zdarza się tak, że mimo ogromnego wysiłku i poświęcenia, kolejny postawiony przez nas cel jest niewykonalny.

Nieuchronne porażki w przypadku perfekcjonizmu mogą prowadzić do stanów depresyjnych i skutecznie obniżać jakość życia oraz powodować niechęć do podejmowania działań w ogóle.

Dlaczego tak się dzieje? Perfekcjoniści to osoby, które lubią kontrolować sytuację. Chętnie podejmują się nowych zadań, jeżeli widzą szansę na powodzenie. Inna sprawa, że czasem ich osądy bywają zakrzywione, bo przeceniają lub nie doceniają własnych możliwości. Widząc przed sobą wyzwanie, którego nie są w stanie w ich mniemaniu podjąć, bądź wiąże się ono z ryzykiem porażki, szybko się wycofują.

Mężczyzna w kuchni

Przesadni perfekcjoniści to często osoby z niskim poczuciem własnej wartości, żyjące w ciągłym lęku przed porażką i negatywną oceną. Uzależnieni od wzmocnień, jakimi są dla nich pochwały i aprobata innych ludzi, w obawie przed krytyką mogą mieć trudność w podejmowaniu decyzji. Każdy ich wybór może przecież zostać źle oceniony, a oni sami nie otrzymają aprobaty, której tak bardzo potrzebują. Będąc nadmiernym perfekcjonistą, trudno jest odczuwać radość czy satysfakcję, ponieważ zawsze znajdzie się ktoś, kto nie poprze naszej decyzji, bądź zrobi to w "niewystarczającym", naszym zdaniem, stopniu.

Nieidealne skutki bycia idealnym

Cena, jaką za swój perfekcyjny świat ponoszą perfekcjoniści, jest często bardzo wysoka. Najczęściej odczuwaną emocją, jest dla nich lęk. Lęk przed porażką, podjęciem złej decyzji, oceną innych ludzi i opadnięciem kurtyny, pokazującej ich prawdziwe, nieidealne oblicze. Wiąże się z tym napięcie, które generuje silny stres. Powoduje on problemy z układem sercowo-naczyniowym, zaburzenia snu, odżywiania, bóle głowy, wzmożone napięcie mięśniowe czy bóle głowy.

Zdarza się, że perfekcjoniści oczekują nieskazitelności nie tylko od siebie ale i od innych ludzi. Niezrealizowane oczekiwania wywołują gniew, który może zostać odreagowany na innych bądź na sobie. Potęguje to i tak już obecne w życiu perfekcjonisty uczucie wyobcowania.

Kobieta z kartką z uśmiechem

Dodatkowo, perfekcjoniści często noszą w sobie przekonanie, ze muszą być "dobrą osobą". Prowadzi to do stłumienia trudnych emocji, takich jak złość czy rozczarowanie. Na zewnątrz są uśmiechnięci, wewnątrz kipią ze wściekłości i konają z bólu. Odczuwanie nieakceptowanych emocji, powoduje zwiększenie odczuwanego na co dzień poczucia winy. I koło się zamyka.

"Chcę żyć inaczej"

Przesadni perfekcjoniści przejawiają chęć zmiany swojego życia i "odpuszczenia", kiedy zaczynają dostrzegać, jak duże koszty ponoszą, utrzymując obraz idealnego życia. Dostrzeżenie problemu i chęć zmiany to połowa sukcesu, jednak czasem to nie wystarczy, aby uzyskać upragnioną poprawę.

Warto jednak podjąć próbę samodzielnej zmiany zachowań utrudniających nam życie. Zobaczyć, co nam przeszkadza i powoduje cierpienie i samemu sobie obiecać, że od tej pory będę próbować żyć inaczej. W przypadku perfekcjonistów jest to podwójnie trudne, ponieważ każdy błąd na drodze do zmiany jest cechą, na którą nie pozwalali sobie często przez wiele lat, a jest również nieuchronny w procesie zmiany.

Zadowolona kobieta

Przygotowane myśli i sposób przeprowadzenia zmiany, warto spisać. Można to zrobić w ramach "umowy z samym sobą", którą własnoręcznie przygotujemy. Przykładowymi punktami mogą być odmawianie innym przysług, dawanie z siebie 80%, nienakładanie na siebie dodatkowych obowiązków, dawanie sobie prawa do trudnych emocji i leniwego dnia. Każda osoba zmagająca się z negatywnymi skutkami perfekcjonizmu, sama powinna zadecydować nad czy i w jakim stopniu, chce pracować.

Perfect

Źródło destrukcyjnego dla nas perfekcjonizmu, często tkwi w dzieciństwie. Dlatego do zmiany nawyków nie wystarczy tylko robienie czegoś innego, ale i zrozumienie dlaczego tak się zachowuję i wybaczenie sobie. Jest to możliwe również dzięki psychoterapii. W gabinecie specjalisty, w bezpiecznej atmosferze, mamy możliwość zobaczenia siebie samego, takiego jakim jesteśmy, bez ocen. I wyboru ścieżki nowego życia, z pełnym zrozumieniem i akceptacją dla tego, co za nami.

Artykuł powstał we współpracy z Poradnią Psychologiczno-Psychiatryczną EMPATIO z Wrocławia.

Ocena: 5.0

Komentarze