Sądy upadłościowe, sędziowie upadłościowi, sędzia-komisarz - ich znaczenie w procesie upadłości spółki

Sądy upadłościoweSprawy dotyczące orzeczenia o upadłości spółek są rozpoznawane przez sądy. Urzędnicy sądowi posiadający uprawnienia decyzyjne w sprawach upadłościowych są sędziami zajmującymi się sprawami upadłościowymi. Status sędziów upadłościowych nie różni się od pozycji innych sędziów w Polsce. Są oni mianowani przez prezydenta Polski i wypełniają swoje obowiązki, dopóki nie zostaną od sprawy odsunięci lub pozbawieni prawa do wykonywania zawodu sędziego.

Właściwość sądów upadłościowych jest zasadniczo określona miejscowo z zastrzeżeniem, że wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony w sądzie właściwym miejscowo, gdzie dłużnik prowadzi główną działalność.

Bywają sytuacje, w których dłużnik prowadzi działalność w ramach jurysdykcji kilku sądów i trudno jest ustalić, gdzie znajduje się obszar jego głównej działalności. Ponadto miejsce zamieszkania dłużnika lub miejsce prowadzenia działalności stanowi przesłanki umożliwiające rozwiązanie problemu jurysdykcji w sprawach upadłościowych.

Ogłoszenie upadłości przez sąd

W ciągu dwóch miesięcy od złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, sąd zajmujący się sprawą jest zobowiązany do ogłoszenia upadłości dłużnika lub oddalenie wniosku.

Na tym etapie sprawa jest rozpoznawana przez trzech sędziów zawodowych. Wśród ich szczegółowych obowiązków, należy zwrócić uwagę na następujące:

  • przegląd wniosku o uznanie upadłości spółki (jego treść musi być zgodna z normami prawnymi), wraz z dokumentacją pomocniczą;
  • wysłanie zawiadomienia do jednostek rządowych, jeżeli dłużnik jest przedsiębiorstwem częściowo państwowym lub przedsiębiorstwem będącym w całości własnością państwa;
  • wyznaczenie kuratora sądowego w razie potrzeby;
  • przesłuchanie dłużnika i wierzyciela, który złożył wniosek o ogłoszenie upadłości;
  • zwołanie wstępnego spotkania wierzycieli w nakazać odpowiednie postępowanie i wybrać komitet wierzycieli, chyba że koszty takiego spotkanie przekroczą 15% całkowitej wartości roszczeń (art. 44);
  • jeden z sędziów przewodniczy posiedzeniu wierzycieli;

Po ogłoszeniu upadłości postępowanie prowadzi sędzia-komisarz, pod warunkiem, że ten sam sąd, który wydał dekret o upadłości, ma jurysdykcję właściwą sprawie i wykonuje inne obowiązki, jak m.in. orzekanie o wynagrodzeniu powiernika i zwrocie poniesionych przez niego wydatków, potwierdzanie planu reorganizacji przyjętego przez wierzycieli, orzekanie o zamknięciu sprawy lub jej przerwaniu.

Zgodnie z art. 152, sędzia właściwy kieruje przebiegiem postępowania, monitoruje powiernika, syndyka masy upadłościowej i zarządcę masy upadłościowej, określa działania oraz wyznacza osoby, które te działania podejmują.

Ponadto sędzia wyraża zgodę na powołanie powiernika, nadzorcy masy upadłościowej lub administratorów i ustala katalog swoich działań. Również sędzia prowadzi nadzór nad czynnościami wykonywanymi przez zarządcę i nadzorcę upadłości i upomina ich w przypadku dokonania zaniedbań.

Sędzia ten ma również moc odwołania powiernika i organu nadzorującego upadłość oraz administratora:

  • na ich wniosek;
  • na wniosek zgromadzenia komitetu wierzycieli lub wierzycieli;
  • w przypadku ich śmierci lub zaistnienia przeszkody w wykonywaniu obowiązków;
  • za niekompetencję.

Należy dodać, że w polskim postępowaniu upadłościowym zarówno sędziowie orzekający w sprawach dotyczących upadłości zasiadający w ławie, jak i sędziowie-komisarzowie mogą decydować o faktach, które mają być udowodnione zgodnie z ogólnymi zasadami dowodowymi. Co więcej, postępowanie sądowe, jeśli się rozpocznie, jest prowadzone w ten sam sposób, w jaki sprawy cywilne są rozpatrywane w sądach.

Powiernik, syndyk masy upadłościowej i zarządca masy upadłościowej

Te trzy podmioty są mianowane po ogłoszeniu upadłości w formie postępowania w sprawie upadłości. Jeśli postępowanie obejmuje likwidację sądową upadłościowy w (orzeczenie upadłości przez sąd), wyznacza się powiernika.

W przypadku, gdy postępowanie obejmuje plan spłaty i upadły pozostaje dłużnikiem "w posiadaniu", następnie mianowany jest organ nadzoru upadłościowego. Kiedy warunki spłaty są dozwolone, ale upadłość jest orzeczona, nie wolno spółce zarządzać swoim majątkiem. Sąd wyznacza syndyka masy upadłościowej.

Warto wiedzieć, że mogą wystąpić sytuacje, kiedy sąd zmieni dekret upadłościowy, powiernik musi zostać odwołany, a zamiast niego powinien zostać wyznaczony zarządca lub administrator.

Obowiązki powiernika, syndyka masy upadłościowej i zarządcy masy upadłościowej mogą być wykonywane przez osobę fizyczną z licencją powierniczą.

Należy zauważyć, że powiernicy sami mogą odstąpić od wykonywania tych czynności w każdym postępowaniu, w którym ich bezstronność mogłaby być kwestionowana. Ustawa wskazuje stopień związku i okoliczności, w jakich wynik postępowania może dotyczyć wynagrodzenia powiernika lub syndyka masy upadłościowej.

Szczegółowe zadania powiernika w procesie upadłościowym spółki

Obowiązki te są regulowane przez Dział II Rozdział 2 Ustawy Prawo upadłościowe, który obejmuje:

  • zarządzanie majątkiem, jego ochrona przed zniszczeniem, pogorszeniem lub zajęciem przez osoby trzecie i likwidacja majątku dłużnika;
  • podejmowanie działań w celu ujawnienia upadłości oraz wykazanie we wszystkich rejestrach, w których spółki zostały zarejestrowane;
  • informowanie wierzycieli, komornika, banków i innych instytucji o ogłoszeniu upadłości;
  • odzyskiwanie rzeczy z nieruchomości;

Powiernik jest odpowiedzialny za egzekwowanie przepisów chroniących pracowników w przypadku niewypłacalności pracodawcy. On także ma prawo żądać potrzebnych informacji od jednostek rządowych.

Ponadto formułuje się prawo upadłościowe jako ogólną zasadę wiążąca powiernika, a mianowicie podjęcie działań z należytą starannością i w sposób, który umożliwia najlepsze korzystanie z majątku nieruchomości w celu zaspokojenia wierzycieli, w tym zmniejszenie kosztów postępowania.

Artykuły 180 i 181 przedstawionego aktu regulują stanowisko organu nadzorującego niewypłacalność. Jak wspomniano, działa tylko wtedy, gdy sąd ogłosi upadłość obejmującą plan układowy, a dłużnik posiada status dłużnika "w posiadaniu".

Syndyk masy upadłościowej monitoruje działalność dłużnika i jego przedsiębiorstwa, w każdym dowolnym momencie. Ponadto może sprawdzić, czy majątek dłużnika nie jest częścią przedsiębiorstwa i określa, czy jest on właściwie chroniony. Ogólnie rzecz biorąc, syndyk masy upadłościowej wykonuje swoje obowiązki do momentu przyjęcia planu spłaty chyba, że sąd postanowi inaczej.

Z kolei zadania zarządcy masy upadłościowej przypominają powiernika. W związku z tym zarządza on bieżącą działalnością firmy i chroni ją przed utratą lub odebraniem przez stronę trzecią. Składa również harmonogramy i sprawozdania finansowe jak na czas przed ogłoszeniem upadłości, jeżeli dokumenty te nie zostały przedstawione. On jest zobowiązany do dbania o to, aby majątek będący własnością spółki, nie uległ roztrwonieniu.

Artykuł powstał przy współpracy z kancelarią FabrykaKreatywna.com.

Ocena: 5.0